Mu rwego rwo gukemura ikibazo cy’imiturire mu mujyi wa Kigali, hagiye hakorwa imishinga inyuranye yo kubaka imidugudu igizwe n’amazu menshi ari ku buso buto, hakoreshejwe uburyo bwo kubaka uzamuka (Vertical housing). Akaba ari muri urwo rwego sosiyeti yigenga cya Gira Inzu Developers cyatangije umushinga wo kubaka umudugudu wahawe izina rya ‘Gira Inzu’.
Uyu mudugudu uherere mu karere ka Kicukiro mu murenge wa Gahanga, ugizwe n’amazu yubatswe mu buryo bwagutse, afite ubusitani ndetse na parikingi, ariko byose byubahiriza gahunda y’imiturire itwara ubutaka buto, hagamijwe gufasha abatuye mu mujyi wa Kigali gutura neza kandi mu buryo bugezweho.
Mu kiganiro twagiranye na Muzora Aimé, umuyobozi wa Gira Inzu Developers, yatubwiye ko umudugudu wa mbere bawise ‘Umutuzo Village’ ugomba kubakwamo amazu 90, 70 yamaze kuzura ndetse yose hamwe yamaze kubona abayagura. Ni mu gihe hatangiye kubakwa n’undi mudugudu witwa Aheza nawo uzaba ugizwe n’amazu 104, ndetse 50% muri yo yamaze gufatwa.
Amazu yubatswe muri uyu mudugudu ari mu byiciro bitatu: hari afite ibyumba bibiri n’uruganiriro, andi afite ibyumba bitatu n’uruganiriro, andi akagira ibyumba bine n’uruganiriro. Buri inzu iba ifite ibyumba byo kuraramo, uruganiriro, icyumba cyo kuriramo, ubwiherero n’ubwogero ndetse n’igikoni.
Nk’uko umujyi wa Kigali wari watangiye umushinga wo kuvugurura imiturire ariko abantu bakagumana ubuta bwabo, Muzora Aimé avuga ko no muri iyi midugudu, uwari uhafite ubutaka ubyifuje ahitamo guhabwa inzu mu mwanya w’amafaranga, ariko abantu benshi batarabasha kubyumva.
Ati” Mugiye kugurira ahantu umuntu akifuzamo inzu aho kugirango umuhe amafaranga y’ubutaka, natwe biradufasha kuko tuba dutuje byibura umuntu twahasanze, ariko kuko biba ari ubushake bw’umuntu, abenshi byibura tubona batekereza ko amafaranga yababera meza kurusha uko babona inzu yo guturamo.”
Ku bijyanye n’ibiciro, Muzora Aimé yasobanuye ko igiciro cy’inzu gitangira kuri miliyoni 30 kugeza kuri miliyoni 180 z’amafaranga y’u Rwanda, bitewe n’ubunini bw’inzu n’icyiciro ihagazemo, ndetse ko umuntu ashobora kwishyura mu byiciro, ariko ko amafaranga yose agomba kuba yishyuwe mbere y’uko inzu yuzura.
Ati” Ni ukuvuga niba amezi ari atandatu hari amafaranga utanga ya commitment yo kugirango batangire bakubakire, iyo umaze kuyatanga bitewe n’uburyo wumva ushobora kuzayishyura, ushobora no kuyishyura mu byiciro bibiri cyangwa ukayishyura icyarimwe, icyo navugaga nuko inzu itarangira ukirimo umwenda.”
Mu bindi byihariye kuri uyu mushinga, ni uko 80% by’ibikoresho byakoreshejwe mu bwubatsi bikorerwa mu Rwanda, ati” Uyu mudugudu wacu ufite umwihariko ugereranyije n’indi midugudu muri Kigali, mu bijyanye n’imyubakire ndetse n’ibikoresho byubatse uyu mudugudu, hejuru ya 80%, ukoreshejwe ibikoresho tubona ino ahangaha, ibitumizwa mu mahanga ni bike cyane.”
Yakomeje avuga kandi ko aya mazu yubatse mu buryo bubungabunga ibidukikije, ati” Ni umudugu w’icyitegererezo kandi wagiye ugerageza gushyira mu bikorwa ibijyanye no kurengera ibidukikije ‘Greening’, muziko hari umushinga wa Green City Kigali, natwe rero uwo mushinga dusa nabawinjiyemo mu bijyanye na gahunda ya Leta mu bijyanye no kugeza amazu meza ku batuye u Rwanda ndetse anajyanye n’imibungabungire y’ibidukikije.”
Muzora yavuze ko kugeza ubu, abaguze aya mazu bangana na 50% by’Abanyarwanda batuye imbere mu gihugu, ndetse bigaragaza ko abantu bagenda basobanukirwa na gahunda nshya yo gutura mu midugudu.
Umujyi wa Kigali ukomeje gushyira imbaraga mu guteza imbere imiturire iboneye binyuze mu kubaka imidugudu y’icyitegererezo, mu rwego rwo kugabanya akajagari mu miturire no guteza imbere iterambere rishingiye ku igenamigambi rirambye.







AMAFOTO: Nsengiyumva Jean Claude
VIDEO: Rugira Ellie







