sangiza abandi

Huye: Amahirwe y’ishoramari azatanga imirimo mishya irenga ibihumbi 40 mu 2029

sangiza abandi

Akarere ka Huye karateganya guhanga imirimo mishya 41,750 bitarenze umwaka wa 2029, binyuze mu mahirwe y’ishoramari gafite mu nzego zitandukanye zirimo; uburezi, ubucyerarugendo, ubuhinzi by’umwihariko ubwa Kawa, ibikorwa by’imikino n’imyidagaduro, inganda, ubucuruzi n’ibindi.

Byagarutsweho mu Nama y’Ishoramari ya “Huye Investment Forum” yabereye i Huye kuri uyu wa Gatatu tariki 30 Nzeri 2026.

Iyi nama yateguwe ku bufatanye bw’Akarere ka Huye n’Urwego rw’Iterambere (RDB), yahuje abashoramari n’abikorera ngo barebere hamwe amahirwe y’ishoramari ari mu karere, uko yabyazwa umusaruro, uko hakurura andi n’imbogamizi zigihari zibangamiye abashoramari.

Umuyobozi Mukuru w’Urwego rw’Igihugu rw’Iterambere (RDB), Jean-Guy Afurika, yabwiye abitabiriye iyi nama, ko kugaragaza amahirwe y’ishoramari bidahagije ahubwo hakwiye kurebwa uko yabyazwa umusaruro ufatika, ndetse n’ishoramari risanzwe rihari rikagurwa.

Yagize ati “Intego yacu ntabwo ari ukuvuga gusa ku mahirwe ahari ahubwo ni ukurebera hamwe uko yahinduka imishinga ifatika. Iterambere ry’ishoramari ntirishingira gusa ku gushaka abashoramari bashya, rigomba no gufasha abasanzwe bakorera hano gukura, kwagura ibikorwa byabo, kongera agaciro no kugera ku masoko mashya.”

Yashimangiye ko ikigamijwe ari uko ibitekerezo by’ishoramari bihinduka imishinga itanga imirimo n’umusaruro kandi ikagira uruhare mu  mibereho myiza y’Abanyarwanda. 

Umuyobozi w’Akarere ka Huye, Ange Sebutege, yavuze ko Inama y’Ishoramari ari umwanya mwiza wo kugaragaza amahirwe aka Karere gafite ashingiye cyane ku byiza kihariye birimo ubukerarugendo, uburezi n’umuco, ubuhinzi cyane cyane ubwa kawa, inganda n’ibindi.

Akarere ka Huye ni igicumbi cy’uburezi bureshya abashoramari

Akarere ka Huye gafatwa nk’igicumbi cy’uburezi aho gafite amashuri makuru na Kaminuza 4, zigamo abanyehsuri barenga ibihumbi 18, ibigo by’amashuri 141, n’iby’imyuga n’ubumenyingiro 20.

Ibi bitanga isoko rya serivisi zirimo izo kwakira abantu, bikanatanga ubumenyi  n’impano bishobora kwifashishwa mu bushakashatsi bwo mu nganda no gukora indi mirimo ibyara inyungu.

Muri iyi nama y’Ishoramari, hifujwe ko kubera umubare munini w’abanyeshuri n’abakozi, abashoramari bashishikarira kubaka amacumbi y’abanyeshuri n’abakozi ndetse Kaminuza y’u Rwanda ikaba yiyemeje kuborohereza kubona ubutaka.

Ubuhinzi burangajwe imbere n’ikawa

Akarere ka Huye ni kamwe mu twihariye mu gutunganya umusaruro, by’umwihariko ikawa kuko ubuhinzi bwayo bukorerwa mu  Mirenge irimo uwa  Maraba butanga ikawa nyinshi mu gihugu ndetse bigaranta imirimo myinshi, bigateza imbere abaturega benshi n’igihugu.

Icyakora, abashoramari bavuga ko inganda 18 zitunganya icyayi ziri muri aka Karere zikiri nke, baka bifuza ko ziyongera zikagera kuri 30, ndetse n’ubutaka bukorerwaho ubuhinzi bwacyo bukiyongera mu gukomeza kuzamura umusaruro.

Bavuga ko ari ahantu heza ho gushora imari, bagashimangira ko ikawa itanga amafaranaga menshi mu gihe cyihuse.

Imiryango irenga ibihumbi 74 mu karere ka Huye ikora ubuhinzi bwa Kawa, imyumbati, ibigori, n’ibindi ku buso bwa hegitare 34,000.

Mu myanzuro yafatiwe muri iyi Nama y’ishoramari mu guteza imbere ikawa y’u Rwanda by’umwihariko mu Karere ka Huye, hiyemejwe kwagura ubuso buhinzeho iki gihingwa ku buryo ba mukerarugendo bashobora gusura aho ihinze bikinjiza amadovize.

Hari kandi umwihariko w’igihingwa cya Voka muri aka Karere, aho abashoramari basabwe kugishoramo imari hubakwa n’inganda zifasha gutunganya umusaruro uzikomokaho.

Akarere ka Huye kagaragaza ko kiteguye kwakira ishoramari dore ko gafite icyanya cyahariwe inganda cya Sovu kiri ku buso bwa Hegitari 263, ndetse kugeza ubu kimaze kubona abashoramari 11.

Icyanya cy’inganda cya Sovu

Abashoramari bashishikarijwe kubaka inganda zirimo izitunganya umusaruro ukomoka ku buhinzi bukorerwa muri aka Karere, ndetse n’izindi zafasha mu kwihutisha iterambere.

Abitabiriye iyi nama kandi bagarutse ku bucyerarugendo bushingiye ku muco aho buri mu byagaragajwe ko hakenewe gukomeza gushorwamo imari kugira ngo bwinjirize aka Karere agatubutse.

Abashoramari n’Ubuyobozi biyemeje ko mu rwego rwo guteza imbere ishoramari rishingiye ku muco, ibyanya byihariye bigaragaza umuco w’Akarere ka Huye byatezwa imbere abahasura bakajya bahamara umwanya uhagije bikinjiza amafaranga.

Ibi byanya birimo Inzu Ndangamurage, Ibisi bya Huye, Ibyumba by’abami n’ibindi.

Ingoro Ndangamurage ya Huye

Ibikorwa bya Siporo n’Imyidagaduro

Akarere ka Huye kanafatwa nk’imwe mu Mijyi yunganira uwa Kigali, ni ahantu ha kabiri uretse Kigali mu kwakira abantu benshi bahujwe n’ibikorwa bitandukanye birimo Siporo n’imyidagaduro aho hari ibikorwaremezo birimo Sitade Mpuzamahanga ya Huye.

Abashoramari basabwe kubaka ibindi  bikorwaremezo birimo heteli nibura y’inyenyeri 5 kuko ugeza ubu hari iy’inyenyeri 4.

Abikorera bo mu Karere ka Huye basabwe kutarebera amahirwe y’ishoramari bafite bakayabyaza umusaruro, bigatanga imirimo bikanateza imbere igihugu. RDB yabijeje ubufasha mu gushyira mu bikorwa ibitekerezo by’ishoramari bafite ndetse no kwihutisha ubusabe bw’abifuza gukoresha ubutaka bwa Leta.

Gukurura imari nshya no kurushaho kubyaza umusaruro ubushobozi buri mu Turere, biri mu byitezwe gufasha Igihugu kugera ku ntego yacyo, iri muri Gahunda yo kwihutisha Iterambere ya NST2, yo kongera ishoramari ry’abikorera rikava kuri miliyari 2,2$, 2024 rikagera kuri 4,6$ mu 2029.

Mu 2025, u Rwanda rwandikishije ishoramari rifite agaciro ka miliyari 2,6$ mu mishinga 799.

Photos:

[fluentform id="3"]