Ingo zifite amashanyarazi mu Rwanda zavuye ku kigero cya 10.8% mu 2010 zigera kuri 82.9% mu 2025, izamuka rishimishije ryerekana intambwe ikomeye igihugu cyateye mu myaka 15 ishize, ndetse no gukomeza kwiyemeza kugeza amashanyarazi ku Banyarwanda bose hagamijwe kuzamura imibereho myiza.
Guverinoma y’u Rwanda ibinyujije muri Minisiteri y’Ibikorwaremezo (MININFRA) n’ibigo bishamikiyeho nka Rwanda Energy Group (REG) na Energy Development Corporation Limited (EDCL), yashyizeho gahunda zitandukanye zafashije kugera kuri iyi ntego.
Muri izo gahunda kugeza amashanyarazi ku baturage byakozwe mu buryo bubiri aribwo gukoresha amashanyarazi aturuka ku muyoboro mugari (on-grid) n’ubundi buryo budasaba gukoresha imiyoboro minini (off-grid), nko gukoresha imirasire y’izuba n’imashini nto zitanga amashanyarazi.
Kugeza mu ntangiriro za 2025, hafi 57.4% by’ingo zikoresha umuyoboro mugari, mu gihe 24.8% zikoresha uburyo bw’imirasire ndetse n’imashini nto. Ibi bituma n’uduce tw’icyaro tutaragerwaho n’umuyoboro rusange tubona amashanyarazi.
Iri zamuka ry’ikoreshwa ry’amashanyarazi ryagize uruhare rukomeye mu mibereho y’abaturage. Mu bice by’icyaro, amashanyarazi yatumye abaturage bashobora gutangiza imishinga iciriritse ishingiye ku gukoresha ingufu.
Ibigo by’ubuzima n’amashuri nabyo byungukiye muri iri terambere. Raporo zigaragaza ko amashuri afite amashanyarazi yongereye ireme ry’uburezi kuko abigisha babasha gukoresha ikoranabuhanga, ndetse no mu bigo nderabuzima, amashanyarazi afasha mu kubika imiti, gupima abarwayi no gutanga serivisi zihuse.
Kugirango ibi bigerweho Leta y’u Rwanda yakoranye n’abaterankunga mpuzamahanga barimo Banki y’Isi (World Bank), Banki Nyafurika Itsura Amajyambere (AfDB), Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU), n’ibigo by’abikorera, byagiye bitanga inkunga yifashishijwe mu kubaka imiyoboro no gufasha abaturage kubona ibikoresho by’imirasire ku giciro gito.
Guverinoma y’u Rwanda iracyafite intego yo kugeza amashanyarazi ku ngo zose mbere ya 2030, nk’uko bikubiye mu Kerekezo 2050. Muri gahunda yo kongera umusaruro w’ingufu, harimo gukomeza gukoresha ingufu zitangiza ibidukikije nk’imirasire y’izuba, amazi, ndetse no hari n’umushinga watangijwe wo gukoresha ingufuzituruka kuri Gaze methane yo mu kiyaga cya Kivu.









