sangiza abandi

Mu mezi atatu Pariki y’Akagera yakiriye ba mukerarugendo 15,790, ibikorwa by’abaturage byinjiza miliyoni 600 Frw

sangiza abandi

Pariki y’Igihugu y’Akagera yatangaje ko yakiriye ba mukerarugendo 15,790 mu gihembwe cya gatatu cya 2026, ininjiza arenga miliyari 2.2 Frw mu bikorwa by’ubukerarugendo, mu gihe ibikorwa byayo byo kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima n’iterambere ry’abaturage bikomeje gutanga umusaruro.

Ibi biri muri raporo y’ibikorwa bya Pariki y’Akagera kuva muri Nyakanga kugeza muri Nzeri 2026, igaragaza ibikorwa by’ubukerarugendo, kurwanya inkongi z’umuriro, gukurikirana inyamaswa no guteza imbere imibereho y’abaturage baturiye iyi pariki.

Muri icyo gihembwe, pariki yakiriye inama ngarukamwaka y’ubuyobozi bwa African Parks, ihuza abafatanyabikorwa n’abaterankunga, initabira ibikorwa birimo isiganwa rya Wildlife Ranger Challenge, Akagera Trail Marathon n’umuhango wo Kwita Izina.

Pariki y’Akagera yinjije arenga miliyoni 1.5$

Muri icyo gihembwe, Pariki y’Akagera yakiriye ba mukerarugendo 15.790, barimo 13.911 bishyuye amafaranga yo kuyisura.

Raporo igaragaza ko pariki yinjije miliyoni 1.529.432$ mu bikorwa by’ubucuruzi. Muri Nzeri, amafaranga yakoreshejwe na buri mukerarugendo ugereranyije yari ageze kuri 162$, yiyongereyeho 22% ugereranyije na Nzeri 2025.

Aya mafaranga ni yo menshi yari amaze gukoreshwa na buri mukerarugendo mu kwezi kwa Nzeri kuva mu 2010, nk’uko raporo ibigaragaza.

Ibi bigaragaza uruhare rw’ubukerarugendo mu kwinjiriza pariki amafaranga ayifasha mu bikorwa byayo, ndetse no guteza imbere ubukungu bw’igihugu.

Ibikorwa by’Abaturage byinjije arenga miliyoni 614,5 Frw

Ibikorwa by’abaturage baturiye Pariki y’Akagera byinjije inyungu y’arenga ibihumbi 416$ asaga miliyoni 614,541 Frw mu gihembwe cya gatatu cya 2026.

Raporo igaragaza ko uburobyi, ubworozi bw’inzuki, ibigo by’abaturage, kuyobora ba mukerarugendo ku giti cyabo n’amakoperative y’ubwubatsi byose byinjije 158.322$

Andi 258.571$ yageze mu baturage binyuze mu kugura ibicuruzwa na serivisi mu bacuruzi n’abatanga serivisi bo mu gace gakikije pariki.

By’umwihariko, amakoperative y’uburobyi yinjije amadolari 38.649, mu gihe koperative y’abubatsi ba Akagera n’abakozi bakora imirimo itandukanye ya nyakabyizi binjije amadolari 67.887.

Ubushakashatsi ku nzovu burakomeje

Pariki y’Akagera yakomeje ibikorwa byo kumenya no gukurikirana inzovu ziyibamo, hagamijwe kuzibungabunga no kumenya impinduka ziba mu mubare wazo.

Mu gihembwe cya gatatu cya 2026, abashakashatsi bashoboye kumenya inzovu 55 zizwi zo mu matsinda abiri y’inzovu zifitanye isano ya hafi.

Inzovu eshatu nshya zongerewe mu bubiko bw’amakuru bwifashishwa mu kumenya inzovu imwe kuri imwe, bituma umubare w’inzovu zimaze kumenyekana ugera kuri 121. Izo zingana na 85,2% by’inzovu zizwi ko ziba muri iyi pariki.

Gukurikirana inkura byongerewe imbaraga

Amatsinda akurikirana inkura yakomeje gukora amarondo ya buri munsi, agenda n’amaguru ndetse akoresha n’indege, hagamijwe kumenya uko izo nyamaswa zifashe no kuzirinda.

Muri icyo gihembwe, hagaragajwe ko hakozwe ingendo 2.517 zigamije kubona inkura z’umweru n’inshuro 413 zo kubona inkura z’umukara.

Nyuma yo kubona impushya zikenewe, abakurikirana inkura batangiye amahugurwa y’ibyumweru bitatu yo gukoresha indege nto zitagira abapilote, zizwi nka drones, mu gukurikirana izo nyamaswa.

Byongeye kandi, abarinzi ba pariki babiri n’abakurikirana inkura batatu bitabiriye amahugurwa yo gukurikirana inkura z’umukara muri Pariki ya Liwonde, muri Malawi. Ayo mahugurwa agamije kongera ubumenyi n’ubushobozi bwo kurinda izo nyamaswa.

Imishinga yo gusaranganya amafaranga y’ubukerarugendo yarakurikiranwe

Pariki y’Akagera, Ikigo cy’Igihugu cy’Iterambere (RDB) n’abahagarariye uturere bakomeje gukurikirana imishinga iterwa inkunga na gahunda yo gusaranganya amafaranga ava mu bukerarugendo.

Muri Nyakanga 2026, basuye imishinga 49 yo mu turere twa Kayonza, Gatsibo na Nyagatare, yashyizwe mu bikorwa mu myaka y’ingengo y’imari ya 2024-2025 na 2025-2026.

Muri iyo mishinga, 19 yari yararangiye, 11 yari igeze ku kigero kirenga 95%, irindwi yari igeze kuri 70%, mu gihe 12 yari itaratangira.

Muri Nzeri, hongeye gukorwa igenzura ry’imishinga 15. Muri yo, icyenda yari yararangiye cyangwa yari hafi kurangira, mu gihe itandatu yari ikiri mu ntangiriro cyangwa itaratangira.

Iri genzura rigamije kumenya aho imishinga igeze, kureba niba amafaranga yatanzwe akoreshwa neza no gufasha gukemura ibibazo bishobora gutuma ibikorwa bidindira.

Gahunda yo gusaranganya amafaranga y’ubukerarugendo ni imwe mu nzira zo guhuza ibikorwa byo kubungabunga pariki n’iterambere ry’abaturage bayituriye.

Inkongi z’umuriro zarwanyijwe binyuze mu igenamigambi

Mu gihe cy’impeshyi, ubuyobozi bwa Pariki y’Akagera bwakoze ibikorwa byo gutwika ibice byatoranyijwe mu buryo bugenzuwe, hagamijwe kugabanya ibyatsi n’ibindi bimera bishobora guteza inkongi zikomeye, bityo bikarinda ahantu inyamaswa ziba.

Raporo igaragaza ko kugeza muri Kanama 2026, inkongi zari zimaze kwibasira hegitari 16.631 muri pariki. Muri zo, hafi kimwe cya gatatu cyari cyaturutse ku muriro watwitswe mu buryo bwateguwe n’ubuyobozi bwa pariki, mu gihe igice gisigaye cyaturutse ku nkongi zitateguwe.

Izo nkongi zitateguwe zatewe n’impanuka zaturutse mu baturage baturiye pariki cyangwa umuriro watewe nkana, ushobora kuba ufitanye isano n’ibikorwa byo guhiga inyamaswa mu buryo butemewe.

Pariki y’Igihugu y’Akagera yashinzwe mu 1934, ikaba ifite ubuso bwa kilometero kare 1.122. Ibarizwamo inyamaswa zirenga 11.300, zirimo intare 60, inzovu 142, imbogo 4.000, twiga 115, ingwe ziri hagati ya 80 na 100 ndetse n’inkura 145.

Harimo kandi imparage 2.000, impara 1.500, impyisi ziri hagati ya 120 na 150, imvubu ziri hagati ya 1.500 na 1.800, inyemera 1.000 n’indonyi zirenga 1.000. Iyi pariki inabarizwamo amoko 179 y’ibinyugunyugu.

Pariki y’Akagera ifite amoko y’inyoni agera kuri 500, ikaba ari yo iza ku isonga mu Rwanda mu kugira amoko menshi y’inyoni. Pariki ya Nyungwe ifite amoko agera kuri 300, mu gihe Pariki ya Gishwati-Mukura n’iy’Ibirunga zifite amoko ari munsi y’uwo mubare.

Mu mezi atatu Pariki y’Akagera yakiriye ba mukerarugendo 15,790
Ibikorwa by’abaturage byinjije miliyoni 614 Frw
Hegitari zirenga ibihumbi 16 zafashwe n’inkongi

Photos:

[fluentform id="3"]