Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibizamini n’Ubugenzuzi bw’Amashuri, NESA, cyatangaje ko abanyeshuri bangana na 92.2% batsinze ibizamini bya Leta bisoza amashuri abanza naho 75.64% batsinda ibizamini bisoza icyiciro Rusange cy’Amshuri yisumbuye mu mwaka wa 2024/2025.
Ni ibyagarutsweho n’Umuyobozi wa NESA, Dr.Bahati Bernard kuri uyu wa kabiri, tariki ya 19, mu gikorwa cyo gutangaza ku mugaragaro ibyavuye mu bizamini bya Leta bisoza umwaka w’amashuri wa 2024/2025.
Mu banyeshuri 220,927 bari biyandikishije gukora ibizamini bisoza amashuri abanza (Primary), abakoze ni 219,926, abatsinze ku gipimo ngenderwaho cya 50%. ni 166,333.
Aba batsinze bangana na 75.64% by’abana bose bakoze ibizamini bisoza amashuri abanza, barimo abahungu bari ku kigero cya 46.8% naho abakobwa bari ku kigero cya 53.2%.
Ku rundi ruhande, Mu banyeshuri 149,206 biyandikishije gukora ibizamini bya Leta bisoza icyiciro rusange cy’amashuri yisumbuye umwaka wa 2024/25, abakoze bangana n’ 148,702, abatsinze ni 95,674, bangana na 64.35% y’abanyeshuri bose, barimo abahungu ku kigero cya 49.8% n’abakobwa ku kigero cya 50.2%.
NESA ivuga ko uturere twahize utundi mu gutsindisha mu bizamini bya Leta bisoza amashuri abanza (Primary), ari Kirehe yatsindishije abanyeshuri ku kigero cya 97%, Kicukiro itsindisha 92.2% naho Nyagatare itsindisha 87.18%. Ni mu gihe uturere tugikeneye kongeramo imbaraga ari Nyaruguru, Ruhango na Nyabihu.
Uturere twahize utundi mu gutsindisha mu bizamini bya Leta bisoza icyiciro rusange cy’amashuri yisumbuye (O Level) ni Kirehe yatsindishije ku kigero cya 91.3%, Ngoma ku kigero cya 78% na Kayonza ku kigero cya 78.4%. Ni mugihe uturere dukeneye kongeramo imbaraga ari Kayonza, Kamonyi na Musanze.
Abanyeshuri bahize abandi mu gutsinda, mu cyiciro cy’amashuri abanza ni Arakaza Leo Victor wiga ku ishuri rya Wisdom School Musanze wagize amanota 98.8%, naho mu cyiciro rusange cy’amashuri y’isumbuye ni Izere Henock Tresor wiga ku ishuri rya Es Kanombe /Efotec wagize amanota 98.67.
Abanyeshuri uko ari 11 bahize abandi bemerewe kwishyurirwa amafaranga y’ishuri umwaka wose na UmwalimuSacco, mu gihe bazaba bagiye kwiga mu mashuri ya Leta cyangwa andi akorana na Leta mu buryo bw’amasezerano.
Abanyeshuri batsinze mu Cyiciro rusange cy’amashuri abanza bahawe gukomereza mu mashuri biga babamo bangana na 15,695, naho abo mu cyiciro rusange cy’amashuri yisumbuye bahawe kuzamokeza mu mashuri biga babamo bangana na 55,809.
Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana yavuze ko bitagomba gutera impungenge kuba umubare munini ari uwabaziga mu mashuri biga bataha.
Ati” Ntago mpamya y’uko abiga baba mu kigo (boarding school), batsinda cyane kurusha abiga bataha (Day School).”
Yakomeje agira ati ” Ushobora kwiga utaha ukagira ubufasha butuma ukora neza kurusha kuba wajya muri ‘Boarding’ cyane cyane ku bana batoya.”
Minisitiri w’Uburezi, Joseph Nsengimana avuga ko intego ari ukureba icyakorwa kugirango amashuri afite abana biga bataha akore neza atere imbere kurusha kongera abajya mu mashuri biga babamo.






















