sangiza abandi

Inteko y’Umuco yashimangiye akamaro ko kubungabunga amateka y’Abanyarwanda binyuze mu majwi n’amashusho

sangiza abandi

U Rwanda rwifatanije n’Isi kwizihiza Umunsi Mpuzamahanga wahariwe kurizikana umurage uri mu majwi n’amashusho, hashimangirwa akamaro k’uyu murage mu kubungabunga amateka n’umuco biranga Abanyarwanda.

Uyu munsi mpuzamahanga wizihizwa buri tariki ya 27 Ukwakira 2025, watangijwe na UNESCO mu mwaka wa 2005, hagamijwe kurinda ibikoresho by’amajwi n’amashusho bya buri gihugu.

Mu Rwanda uyu munsi mpuzamahanga wizihirijwe mu mu nyubako ikoreramo Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE), akaba ari ku nshuro ya gatanu wizihijwe.

U Rwanda rwari rufite insanganyamatsiko igira iti “Umurage uri mu majwi n’amashusho, umuyoboro w’umuco n’amateka by’Abanyarwanda’’.

Inteko y’Umuco ivuga ko insanganyamatsiko yo kwizihiza uyu munsi, ishimangira akamaro k’uyu murage mu kubungabunga amateka n’umuco biranga Abanyarwanda mu ngeri zinyuranye zirimo ubuzima, imibereho, ubukungu, politiki n’imiyoborere. 

Ivuga kandi ko ari umunsi ufatwa nk’umwanya wo kuzirikana akamaro amajwi n’amashusho afite mu kwerekana imiterere n’umwihariko w’ubuzima butandukanye bw’abatuye Isi cyane cyane umuco wabo, bigafasha kurushaho kumenyana.

Muri MINUBUMWE ahabarizwa Inshyinguranyandiko y’Igihugu (National Archives), habitse amajwi y’indirimbo n’imbyino Nyarwanda za kera, yafashwe guhera mu mwaka wa 1954 kugeza mu m 2007.

Aha habitse indirimbo n’imbyino gakondo zirenga 4000 mu majwi yafashwe n’Abakoloni, bayatwara mu bihugu byabo, ariko kuri ubu akaba agenda atarurwa gahoro gahoro.

Hari kandi na Filimi mbarankuru zo mu gihe cya gikoroni, zigaragaza amateka ku myigire y’Abanyarwanda n’abarundi. Izi ni izo mu 1912-1962.

Iyi Nshyinguranyandiko irimo kandi amwe mu mafoto y’abami, barimo Yuhi V Musinga, Mutara III Rudahigwa, n’amafoto y’abayobozi batandukanye bo mu nzego z’igihugu bo mu gihe cyo hambere.

Photos:

Photos:

[fluentform id="3"]