sangiza abandi

Callixte Mbarushimana wayoboye FDLR yapfuye agikurikiranweho ibyaha bya Jenoside mu Bufaransa

sangiza abandi

Callixte Mbarushimana, wahoze ari Umunyamabanga Mukuru w’umutwe wa FDLR, bivugwa ko yapfiriye mu Bufaransa aho yari agikorwaho iperereza ku ruhare akekwaho mu byaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Amakuru y’urupfu rwe yatangiye gukwirakwira ku mbuga nkoranyambaga mugoroba wo ku wa 5 Ukwakira 2026.

Mbarushimana yavukiye i Ndusu, mu cyahoze ari Perefegitura ya Ruhengeri, ubu ni mu Karere ka Musanze, ku wa 24 Nyakanga 1963. 

Yabanje gukorera ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Iterambere (UNDP), mbere yo kwinjira muri FDLR, umutwe witwaje intwaro ugizwe n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ukorera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

Mu 1992, Mbarushimana yatangiye gukorera UNDP i Kigali, afite ubumenyi mu ikoranabuhanga. Mu gihe Jenoside yakorewe Abatutsi yatangiraga muri Mata 1994, yagumye mu Rwanda nyuma y’uko abakozi b’abanyamahanga ba Loni bahavuye.

Nyuma ya Jenoside, yagiye ashinjwa n’abatangabuhamya gukoresha umwanya yari afite muri UNDP mu gufasha ingabo za Leta y’icyo gihe n’Interahamwe. Mu byo yashinjwaga harimo gutanga imodoka n’ibikoresho, kugira uruhare mu gutegura urutonde rw’abantu bagombaga kwicwa no kugira uruhare mu iyicwa ry’abantu, barimo Florence Ngirumpatse wakoreraga UNDP i Kigali.

Icyakora, ntabwo yigeze hamwa ibyo byaha n’urukiko. Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha rwashyiriweho u Rwanda rwasuzumye dosiye ye ariko ntirwamurega.

Nyuma yaje kwinjira muri FDLR, agera ku myanya ikomeye mu buyobozi bwawo. Mu 2007, yabaye Umunyamabanga Mukuru ushinzwe ibikorwa bya politiki, akorera mu Bufaransa aho yakoreraga uyu mutwe ibikorwa bya politiki.

Ku wa 3 Werurwe 2009, Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe Umutekano kamushyize ku rutonde rw’abafatiwe ibihano, kamushinja kugira uruhare mu kubangamira gahunda zo gushyira intwaro hasi no gutahuka kw’abarwanyi ba FDLR. 

Ku wa 28 Nzeri 2010, Urukiko Mpuzamahanga Mpanabyaha (ICC) rwasohoye impapuro zo kumuta muri yombi, rumukurikiranyeho ibyaha by’intambara n’ibyibasiye inyokomuntu bivugwa ko byakozwe n’abarwanyi ba FDLR mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo muri RDC mu 2009.

Polisi y’u Bufaransa yamufatiye i Paris ku wa 3 Ukwakira 2010, nyuma ajyanwa i La Haye mu Buholandi ku wa 25 Mutarama 2011.

Mu Ukuboza 2011, abacamanza ba ICC banzuye ko ibimenyetso ubushinjacyaha bwari bwatanze bidahagije kugira ngo dosiye ye ijyanwe mu rubanza. Yarekuwe ku wa 23 Ukuboza 2011, nyuma ubujurire bw’ubushinjacyaha na bwo ntibwagira icyo buhindura kuri icyo cyemezo.

Nubwo yarekuwe na ICC, mu Bufaransa hari hakomeje iperereza ku ruhare akekwaho mu byaha bifitanye isano na Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.

Ku wa 1 Ukwakira 2024, umucamanza w’Umufaransa yari yafashe icyemezo cyo guhagarika iyo dosiye, ashingiye ku bibazo byagaragajwe ku buhamya bw’abatangabuhamya.

Icyakora, ku wa 21 Gicurasi 2025, Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rwategetse ko iperereza risubukurwa, rugaragaza ko hari ibimenyetso byari bitarasuzumwa bihagije kandi ko hakenewe gukomeza iperereza.

Raporo y’Umuryango w’Abibumbye yasohotse mu 2025 na yo yemeje ko icyemezo cyo gusubukura iperereza cyari cyafashwe. 

Niba urupfu rwa Mbarushimana rwemezwa ku mugaragaro, ruzaba rubaye mu gihe iperereza ryari ritararangira, bityo akaba ataragejejwe imbere y’urukiko ngo ibyaha yari akurikiranyweho mu Bufaransa bisuzumwe mu rubanza rwa nyuma.

Kugeza ubu, nta cyemezo cy’urukiko cyamuhamije ibyaha yavugwagaho muri izo dosiye.

Photos:

[fluentform id="3"]